มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย · วิทยาลัยสงฆ์ชัยภูมิติดต่อสำนักงานวิชาการ
กิจกรรมวัฒนธรรม

งานเจ้าพ่อพญาแล ประจำปี 2569

รำลึกคุณูปการ สืบสานประวัติศาสตร์ และสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์เมืองชัยภูมิ

คุณค่าหลักประวัติศาสตร์
การมีส่วนร่วมวัด · วิทยาลัย · ชุมชน · ภาคี
การต่อยอดสื่อเรียนรู้ · เรื่องเล่า · คลังภาพ
ความหมายของชื่อพุทธนวัตกรรม

ทำไมต้อง “พญาแลมีชีวิต”

เพราะการอนุรักษ์งานเจ้าพ่อพญาแลไม่ควรจำกัดอยู่เพียงการจัดพิธีหรือการรำลึกประจำปี แต่ต้องทำให้ประวัติศาสตร์ คุณูปการ และความภาคภูมิใจของชุมชนยังคงถูกเรียนรู้ ถ่ายทอด และใช้ประโยชน์ได้ในปัจจุบัน

คำจำกัดความ“พญาแลมีชีวิต” คือ กระบวนการสืบสานประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และคุณค่าของเจ้าพ่อพญาแลผ่านพื้นที่จริง การมีส่วนร่วม และสื่อองค์ความรู้ที่เข้าถึงได้

จึงไม่ใช่เพียงเรื่องเล่าในอดีต แต่เป็นระบบเรียนรู้ที่เชื่อมคน สถานที่ และอัตลักษณ์ของเมืองชัยภูมิอย่างต่อเนื่อง

เหตุผลที่ใช้ชื่อนี้

คำว่า “มีชีวิต” หมายถึง การทำให้มรดกทางประวัติศาสตร์ไม่หยุดนิ่งอยู่ในอนุสาวรีย์หรือพิธีบวงสรวง แต่สามารถเชื่อมกับโรงเรียน ชุมชน การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และกิจกรรมการเรียนรู้ได้จริง

สิ่งที่ทำให้นวัตกรรมนี้มีชีวิต

  • มีเรื่องเล่าและข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบกับผู้รู้และชุมชน
  • มีเส้นทางเรียนรู้จากสถานที่จริงและหลักฐานทางวัฒนธรรม
  • มีเยาวชนและผู้สื่อสารรุ่นใหม่ที่ช่วยถ่ายทอดคุณค่าของพื้นที่
วงจรดำเนินงานตลอดปี

เรียนรู้ · ลงมือทำ · ถอดบทเรียน · ต่อยอด

กิจกรรมจริงถูกเชื่อมกับการเก็บข้อมูลภาคสนาม การตีความประวัติศาสตร์ และการสร้างชุดสื่อที่นำไปใช้ต่อในโรงเรียน ชุมชน และพื้นที่เรียนรู้ของจังหวัด

ศึกษาประวัติและพื้นที่จริงร่วมจัดกิจกรรมและบันทึกข้อมูลถอดบทเรียนจากชุมชนและผู้รู้ต่อยอดเป็นเส้นทางเรียนรู้และสื่อวัฒนธรรม

ประวัติศาสตร์ร่วม

ทำให้เรื่องเจ้าพ่อพญาแลเข้าใจง่าย ถูกต้อง และสื่อสารได้กับผู้เรียนทุกช่วงวัย

ผู้รู้และชุมชน

ใช้ความทรงจำของชุมชนและผู้รู้เป็นฐานข้อมูลหลักในการสังเคราะห์องค์ความรู้

ผู้สืบทอดรุ่นใหม่

พัฒนาเยาวชนให้ช่วยบันทึก นำเสนอ และเป็นผู้เล่าเรื่องวัฒนธรรมของพื้นที่

การใช้ประโยชน์

นำไปใช้ในนิทรรศการ การเรียนรู้ท้องถิ่น การบริการวิชาการ และการสื่อสารสาธารณะ

เรื่องราวของกิจกรรม

งานเจ้าพ่อพญาแล

งานเจ้าพ่อพญาแลเชื่อมโยงประวัติศาสตร์เมืองชัยภูมิ ความศรัทธา และการมีส่วนร่วมของประชาชน ผ่านพิธีกรรม ขบวนงาน และการเรียนรู้เรื่องคุณูปการของวีรบุรุษท้องถิ่น

คุณค่าและความหมายเชื่อมโยงศรัทธา อัตลักษณ์ และการเรียนรู้ของชุมชน
กระบวนการมีส่วนร่วมร่วมคิด ร่วมจัดกิจกรรม ถ่ายทอดความรู้ และสะท้อนบทเรียน
การต่อยอดองค์ความรู้พัฒนาเป็นอินโฟกราฟิก สื่อเรียนรู้ และเนื้อหาสำหรับการเผยแพร่
พิธีบวงสรวงเจ้าพ่อพญาแลการรำถวายเจ้าพ่อพญาแลประชาชนร่วมงานเจ้าพ่อพญาแล
การเผยแพร่ตลอดวงจรกิจกรรม

สื่อสารก่อนกิจกรรม ถ่ายทอดระหว่างกิจกรรม และต่อยอดหลังงาน

เลือกหัวข้อเพื่อดูว่าในแต่ละช่วงมีการสื่อสาร เก็บข้อมูล และสร้างองค์ความรู้อย่างไร โดยไม่ใช้หมายเลขกำกับระยะ

สร้างความเข้าใจก่อนเข้าร่วม

  • เผยแพร่ข่าวและกำหนดการอย่างชัดเจน
  • เชิญชวนบุคลากร นิสิต ชุมชน และภาคี
  • นำเสนอประวัติ ความหมาย และคุณค่าของกิจกรรม
การเผยแพร่ก่อนกิจกรรม

ถ่ายทอดเรื่องราวจากพื้นที่จริง

  • เก็บภาพบรรยากาศและพิธีสำคัญ
  • นำเสนอการมีส่วนร่วมของชุมชนและภาคี
  • บันทึกเรื่องเล่า ความรู้สึก และประสบการณ์ของผู้ร่วมงาน
การเผยแพร่ระหว่างกิจกรรม

สังเคราะห์และขยายผล

  • สรุปองค์ความรู้และคุณค่าที่เกิดขึ้น
  • จัดระบบภาพถ่าย เรื่องเล่า และสื่อเรียนรู้
  • นำข้อมูลไปใช้ในการเรียนการสอนและการเผยแพร่สู่ชุมชน
การเผยแพร่หลังกิจกรรม
นวัตกรรมจากประเพณี

“พญาแลมีชีวิต” ระบบเรียนรู้ประวัติศาสตร์และอัตลักษณ์เมืองแบบมีส่วนร่วม

จัดระบบเรื่องเล่า บุคคล สถานที่ พิธีกรรม ภาพ และเสียงให้เชื่อมโยงกัน เพื่อใช้เรียนรู้ในโรงเรียน ชุมชน และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

เรื่องเล่าเมือง

ประวัติศาสตร์ที่เข้าใจง่าย

สังเคราะห์ข้อมูลประวัติศาสตร์และความทรงจำของชุมชนเป็นเรื่องเล่าที่ตรวจสอบได้

เส้นทางเรียนรู้

แผนที่สถานที่สำคัญ

เชื่อมอนุสาวรีย์ ศาล พื้นที่พิธี และชุมชนเป็นเส้นทางเรียนรู้จากสถานที่จริง

ผู้สืบทอด

เยาวชนสื่อสารวัฒนธรรม

พัฒนาเยาวชนให้บันทึกเรื่องเล่า นำชม และผลิตสื่อโดยเคารพข้อมูลของชุมชน

การใช้ประโยชน์

ชุดสื่อพร้อมใช้

นำไปใช้จัดนิทรรศการ บทเรียน กิจกรรมชุมชน และประชาสัมพันธ์จังหวัด

ผลจากการผลิตและนำพุทธนวัตกรรมไปใช้

จากงานเจ้าพ่อพญาแล สู่ระบบประวัติศาสตร์ร่วมที่ชุมชนเรียนรู้และภาคภูมิใจร่วมกัน

ข้อมูลจากพิธีบวงสรวง เรื่องเล่าชุมชน สถานที่สำคัญ และคุณค่าของเจ้าพ่อพญาแล ได้รับการสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้และชุดสื่อที่ใช้สร้างความเข้าใจต่อประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ และความเป็นเจ้าของร่วมของคนชัยภูมิ

พุทธนวัตกรรม “พญาแลมีชีวิต”จุดสิ้นสุดของกระบวนการคือ “ผลที่เกิดขึ้นจริงและการใช้ประโยชน์”

จึงนำเสนอเฉพาะบทเรียนที่สังเคราะห์แล้ว ผลงานที่จัดทำแล้ว ผลสำเร็จที่เกิดขึ้น และการเผยแพร่เพื่อใช้ต่ออย่างต่อเนื่อง

01

บทเรียนที่สังเคราะห์ได้

การสืบสานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจะมีพลังเมื่อเปิดพื้นที่ให้ชุมชนเจ้าของเรื่องมีบทบาทในการให้ข้อมูล ตรวจสอบ และร่วมอธิบายคุณค่าของประเพณีด้วยตนเอง

  • เชื่อมข้อมูลประวัติศาสตร์กับความทรงจำของชุมชน
  • แยกแก่นคุณค่าจากรูปแบบการจัดงานที่เปลี่ยนได้
  • ใช้พื้นที่จริงเป็นห้องเรียนทางวัฒนธรรม
02

ผลงานที่จัดทำแล้ว

เกิดชุดเรื่องเล่าเจ้าพ่อพญาแล แผนที่สถานที่เรียนรู้ คลังภาพกิจกรรม แบบบันทึกข้อมูลภาคสนาม และแนวทางสื่อสารประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับผู้เรียนและชุมชน

  • มีสื่อสำหรับนิทรรศการและการเรียนรู้ท้องถิ่น
  • มีเครื่องมือรวบรวมหลักฐานและเรื่องเล่า
  • มีฐานข้อมูลเพื่อใช้ต่อในการจัดกิจกรรม
03

ผลสำเร็จที่เกิดขึ้น

ผู้เข้าร่วมเข้าใจคุณค่าของเจ้าพ่อพญาแลและประวัติศาสตร์เมืองชัยภูมิมากขึ้น เยาวชนมีบทบาทสื่อสารเรื่องท้องถิ่น และชุมชนเกิดความภาคภูมิใจร่วมในมรดกของตนเอง

  • เกิดความตระหนักและความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์เมือง
  • เกิดผู้สื่อสารวัฒนธรรมรุ่นใหม่
  • เกิดคลังความรู้เพื่อใช้สืบทอดและบริการวิชาการ
04

การเผยแพร่และใช้ประโยชน์

เผยแพร่ผ่านหน้าเว็บไซต์ ชุดสื่อเรียนรู้ และคลังภาพ นำไปใช้ในบทเรียนท้องถิ่น กิจกรรมชุมชน การแนะแนวทางวัฒนธรรม และการประชาสัมพันธ์จังหวัด

  • ใช้สอนได้ในสถานศึกษาและกิจกรรมชุมชน
  • ใช้เป็นฐานการจัดนิทรรศการและเส้นทางเรียนรู้
  • ใช้เป็นหลักฐานผลของการอนุรักษ์และต่อยอดประเพณี
กิจกรรมจริงถอดบทเรียนผลิตองค์ความรู้และเครื่องมือนำไปใช้เกิดผลลัพธ์และเผยแพร่
ประมวลภาพ

ช่วงเวลาที่สะท้อนศรัทธา การมีส่วนร่วม และการเรียนรู้